ضرورت تغییر والویت ها و چالش های رییس جمهور آینده

برگزاری انتخابات   ریاست جمهوری در هر کشوری معمولا رویدادی مهم به شمار می آید,لیکن این انتخاب در ایران از غالب کشورها در این مقطع زمانی بیشتر در سیاست داخلی ودرسطح بین المللی انعکاس پیدا می کند.زیرا برگزاری اتنخابات ریاست جمهوری همواره با نوعی انتظار نسبت به بروزتغییرات  سیاسی و اقتصادی در مدیریت کلان کشوربه خصوص در این دوره همراه است.


از سویی در آستانه برگزاری انتخابات هر دوره ای موجی ازاظهار نظر ,پرسش وپاسخ و تبلیغات در رسانه های داخلی و خارجی  درباره اینکه  آیا این رویداد بر مناسبات تنش آلود ایران و آمریکا تاثیر خواهد داشت واین که این تاثیر چگونه خواهد بود به راه می افتد.

نکته غالب توجه در این است که مقامات دولت های امریکایی از هنگام نخستین انتخابات ریاست جمهوری در ایران درصدد تاثیرگذاری بر روند انتخابات و بهره گیری از آن به مثابه کاتالیزوری در جهت کاهش و تضعیف مواضع ایران در قبال خود برآمده اند.از دیگرسو انتخابات ریاست جمهوری در ایران همواره در فضایی آکنده از مباحث مربوط به سیاست خارجی و به خصوص تعامل آینده کشور با امریکا یرگزار شده و معمولا نامزدهای ریاست جمهوری مباحثی در این خصوص ارایه کرده اند که محتوای آن با شرایط خاص سیاسی هردوره تناسب داشته است .

با توجه به روی کار آمدن دولت جناب آقای  باراک اوباما وشعار معروفش در زمینه تغییراز یک سو و تحریم های هوشمند از سوی دیگر و برای اولین بار رفت  وآمد پیغامهای مختلف حساسیتهای متفاوتی در جامعه ایران و امریکا ایجاد کرده و این خود ضرورت  یک انتخاب آگاهانه را اجتناب ناپذیر می نمایید.

و ما در این مبحث سعی بر آن داریم که به چالش ها و الویت های سیاست خارجی و ضرورت تغییر در دولت آینده بپردازیم.

سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در طی سی سال اخیر با فراز و نشیب های بی شماری روبه رو بوده است و همین مسئله به طور قطع یکی از مهمترین ومخاطره آمیزترین دغدغه های رییس جمهورآینده خواهد بود.

اگر نگاهی اجمالی به واقعیات موجود در عرصه جهانی داشته باشیم به طور قطع متوجه تغییر وتحول در بسیاری از مفاهیم در ادبیات سیاسی از جمله منافع ملی , ارزش ها,  منافع انسانی و انرژی می شویم.

از این رو نگاه دوباره به اصول و مبانی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران درسال جدید به مسایل نظام بین الملل ,امنیت بین المللی ,سازمان ملل متحد ,شورای امنیت ,آژانس انرژی اتمی,مسایل مریوط به جهان اسلام , ترکیه , انقلاب های عربی ,حقوق بشر ونگاه

هدفمند وراهبردی به  اصول روابط ,از جمله ضروریات سیاست خارجی مقام ارشد سیاسی است که مردم از آن در کسوت رییس جمهور انتظار خواهند داشت.

حال این مسئله در افکار عمومی جامعه ایران که به رشد سیاسی قابل ملاحظه ای در یک دهه اخیر رسیده است  بیشتر نمایان شده و می شود که آیا این مسایل قابل تحقق در دور آینده ریاست جمهوری خواهد بود یا نه ؟

و آیا ایران می تواند جایگاه واقعی خود را در صحنه تعاملات جهانی و منطقه به دست آورد؟

و آیا غرب ,ایران را به عنوان یک قدرت منطقه ای خواهد پذیرفت ؟

به دلایل متعدد مهم ترین الویت رییس جمهور آینده  بازبینی و بازنگری و ایجاد تحولات مثبت در دستگاه دیپلماسی و کار آمد ساختن سیاست خارجی کشور که به علت عدم هماهنگی مناسب به شدت آسیب پذیر شده است.

درحال حاضر ایجاد تحریک بیشتر و کارآمدی سیاست خارجی اگرچه مستقیما به وزارت امورخارجه ارتباط دارد .اما همه می دادنند که به آنجا محدود نمی شود.

برای آنکه بتوان فرصتهای سیاسی واقتصادی وفرهنگی بیشتری در دنیا امروز فراهم ساخت لازم است  تمامی سازمانها ,نهادها و ارگانهایی که به طور مستقیم وغیرمستقیم با خارج کشور ارتباط دارند.با برنامه ریزی وهدف گذاری به سمت ایجاد تحرک بیشتردر راستای خارج ساختن دستگاه دیپلماسی از ناکار آمدی موجود هماهنگ شوند واین هماهنگی می تواند با دستان  با کفایت رییس جمهوری به وجود آید که ازسوی اکثریت قاطع مردم و مسئولین ذی   ربط ونقش در سیاست خارجی حمایت شود. چرا که اگر چنین حمایتی نباشد. قوی ترین مدیران اجرایی هم که ریئس جمهور شوند .بازهم نمی توانند بدون پیشتیبانی مردم و مسئولین سیاست خارجی, کشور را  متحول سازند .

بدون شک ایجاد تحول سازنده در سیاست خارجی موجب رونق بیشتر اقتصاد کشور و فضاسازی بهتر برای تبادلات فرهنگی با سایر کشورها خواهد شد.

بر این اساس باید از هم اکنون ارزیابی دقیقی نسبت به سیاست خارجی جمهوری اسلامی داشته باشیم .

رییس جمهوری که از درون انتخابات به شدت رقابتی  این دوره بیرون می آید برخلاف  انتخابات قبلی  بیش از آنکه  نماینده شور ملی برای تثبیت باشد ,نماینده شور ملی برای تغییر است .

وبعد بحث وضع تازه در ترتیبات وتغییرات جهانی و منطقه ای است  که ظاهرا تهدید امنیت ملی ایران به شمار می رود .

اما ایران توانایی تغییر و حتی تبدیل کردن آن را به فرصتی برای منافع ملی دارد.

از انتخابات ریاست جمهوری قبلی  ایران تا کنون اوضاع  در کشورها ی سوریه و بحرین,ترکیه,مصر,لیبی تغییرکرده اند .

هند و پاکستان در مقابل هم و آماده در گیری  ,تبت نا آرام , افزایش قدرت طالبان در منطقه ,بازی زیرکانه ترکیه در منطقه,عربستان و قطر همگام با غرب بر علیه ایران و...

حادثه دیگری که نیز رخ داده سردی روابط ایران وعربستان , روابط ایرانو   ترکیه است .

افزایش بد گمانی به ایران و سخنرانی های نا بجا و احساساتی  و عملکرد نابه جای بعضی ازنمایندگانی سیاست خارجی ,ایران را آماج بی هرمتی ها دولت عربستان کرده است.

نزدیک شدن چین و روسیه و هند در پرونده هسته ای به امریکا  فشارها را بر ایران افزایش داده است.

آیا دیپلماسی ایران می تواند از این شرایط عبور کند و تهدید ها را به فرصت تبدیل کند ؟

تا قبل از به قدرت رسیدن دکتر احمدی نژاد  جهموری اسلامی ایران موضوع رقابت کینه توزی بین امریکا واروپا بود .

اروپایی ها میل همکاری داشتند و آمریکایی ها در صدد خنثی کردن تلاش رقیب بودند.

متقابلا اروپایی ها از هر امکانی برای افزایش بدگمانی بین ایران و امریکا استفاده می کردند ,تا به منابع اقتصادی ایران راحت تر دست رسی داشته باشند .

اما اکنون به دلیل سیاست های اشتباه و گاها تنددولتمردان  میدان رقابت  امریکا واروپا تغییر کرده وتبدیل به همکاری شده است .

از سویی دیگر فشارها ایلات متحده  علیه جمهوری اسلامی در موضوعات مختلف باعث شده وضعیت اقتصادی کشور در حالتی پیچیده قرار گیرد .

طبیعتا درک شرایط پییچیده بین المللی خصوصا پس از جنگ عراق وانقلاب های عربی وبحران اقتصادی جهان سبب اتخاذ سیاست های  بهتری از سوی کشورمان می شود .

باید دقت کرد اتخاذ مواضع انفعالی و پیامهای  مبهم  نه تنها به سود منافع  ملی کشورمان نیست ,بلکه ماهیت ایدیولوژیک سیاست خارجی امریکا رفتار شدید تری علیه ایران رقم خواهد زد.

در حال حاضر ,مواضع ایدیولوژیک  ,یک یا هر دو دولت ,نزدیکی آنها را به هم بسیار دشوار ساخته است.

اما تغییرات در راه است  وصدای گامهای آن گرچه آرام است اما می آید و ایستادگی در مقابل  بدون هرگونه تفکرومشورت با صاحب نظران و ریش سفیدان علم سیاست نتها موجب سرگردانی در عرصه روابط خارجی  بلکه مشکلات آن را بیشتردرعرصه داخلی تبلور می نماید  .

امروز ضرورت تغییر در عرصه مدیریت کشور ودیپلماسی  اجتناب ناپذیر است   و اما این تغییرات  آیا حافظ منافع ملی و انقلابی  ایران عزیزان خواهد بود ؟

تکیه ایران در عرصه بین المللی بر بلوکی خاص همانند چین و هند و نادیده گرفتن قدرت های تاثیر گذار در نظام جهانی عامل خطرناکی خواهد بود . 

بهر تقدیر با توجه به جنگ داخلی در سوریه روابط تنش آلود هند و پاکستان ,آذربایجان و ارمنستان ترور دانشمندان هسته ای  .بحران اقتصادی جهانی, دوره جدیدی برای استفاده ایران فراهم شده است .ومی توان ازاین شکافها بهترین استفاده کرد و جریان مشکلات اقتصادی و  هسته ای کشورمان  را به بهترین شکل حل نمود.

ودر انتها ضرورت تدوبن استراتژی نوین امنیت ملی اجتناب نا پذیر است

اکبر سیرتی گوهری

.


موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها:


تاريخ : ۱۳٩٢/۱/۱٧ | ٩:٤٩ ‎ق.ظ | نویسنده : | نظرات ()